Đưa khoa học, công nghệ tiếp cận với nông nghiệp sẽ tạo
điều kiện tốt để VN phát triển thành một cường quốc về nông nghiệp nhiệt
đới
Trong những
năm vừa qua, nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu của VN có thị phần lớn và
chiếm vị thế cao như lúa gạo, cà phê, hạt điều, tiêu, trà, cao su, thủy
sản... nhưng vẫn chưa thực sự tạo được dấu ấn mạnh trên thị trường quốc
tế do hầu hết sản phẩm nông nghiệp của VN không có thương hiệu và chủ
yếu xuất dạng thô.
Tăng lượng, giảm giá
Thống kê kết quả
xuất khẩu nông sản của ta trong những năm gần đây cho thấy tuy có sự gia
tăng về lượng nhưng giá xuất lại giảm. Điều này đem lại thiệt thòi cho
nông dân và cả một nền nông nghiệp.
Tại một cuộc hội
thảo, vị đại sứ Nam Phi cho biết người tiêu dùng Nam Phi thường xuyên
dùng gạo và nhiều loại hàng hóa công nghiệp, nội thất của VN, thế nhưng
không mấy người biết đấy là hàng VN do những loại hàng hóa này xuất khẩu
qua trung gian Singapore và Hồng Kông. Trà VN cũng được các doanh
nghiệp Nga, Ấn Độ... nhập khẩu về chế biến thành sản phẩm mang thương
hiệu của chính họ.
Bên cạnh đó, do khoa
học - công nghệ (KH-CN) chưa được đầu tư tương xứng nên các vấn đề về
chọn giống, xử lý đất... cho phù hợp còn xa lạ. Nông dân hầu như chưa
được tiếp cận với KH-CN. Theo tính toán của tổ chức quốc tế, trong tổng
lợi nhuận của một cốc cà phê bán đến tay người tiêu dùng châu Âu, nông
dân VN chỉ nhận được 8%, số còn lại thuộc về doanh nghiệp rang xay, chế
biến.
Một cuộc điều tra từ
Viện Nghiên cứu phát triển ĐBSCL về chuỗi giá trị cá tra ở ĐBSCL cũng
cho thấy trong tổng lợi nhuận thu được từ sản phẩm này, người nuôi chỉ
thu được 19,4%, thương lái thu được 2,1%, còn lại 78,5% thuộc về công ty chế biến và kinh doanh xuất khẩu.
Đưa khoa học vào nông nghiệp
Trong một cuộc hội
thảo gần đây về khoa học dịch vụ tại TPHCM, Thứ trưởng Bộ KH-CN Nguyễn
Văn Lạng cho biết: VN đủ điều kiện để trở thành một cường quốc kinh tế
về nông nghiệp nhiệt đới, vấn đề là phải áp dụng KH-CN vào nông nghiệp
để phát huy những lợi thế vốn có của VN. Cần có sự đầu tư đúng mức về
giống, công nghệ chế biến theo tiêu chuẩn quốc tế để bán cái người ta
cần, chứ không nên bán cái mà mình có.
GS Nguyễn Lân Dũng
cũng từng bày tỏ quan điểm: “VN phải nhập khẩu khá nhiều bắp hạt, đậu
tương, bột cá, những thứ mà chúng ta thừa năng lực sản xuất. Vậy thì tại
sao chúng ta không mạnh dạn đầu tư KH-CN để xóa bỏ nghịch lý này?”.
Hiện nay, một số
ngành nông nghiệp đã bắt đầu áp dụng các biện pháp KH-CN vào sản xuất,
chế biến song kết quả đạt được vẫn chưa cao, chưa tương xứng với sự phát
triển chung của ngành.
Ông Lê Thế Chỉ, Phó
Tổng Giám đốc Công ty Cà phê VN, cho biết: Ngành cà phê đã từng bước
tăng cường những biện pháp khoa học vào sản xuất, như chọn giống vô
tính, áp dụng công nghệ sinh học trong chăm sóc, từng bước triển khai
tưới nhỏ giọt, bước đầu đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến nhằm nâng
cao tỉ lệ cà phê chế biến xuất khẩu sang các nước khác... Con cá tra VN
cũng đã được nghiên cứu để tận dụng được 70% phụ phẩm, phế phẩm thành
các sản phẩm giá trị gia tăng...
GS-TS Lê Tất Khương,
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển vùng (Bộ KH-CN), cho rằng để phát
huy và phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa cần đẩy mạnh nghiên cứu,
ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp, đặc biệt là trong chế
biến, chọn giống... Và đây chính là vai trò của Nhà nước và doanh
nghiệp.
(Nguồn: Báo Người Lao Động ngày 10/01/2011)