 |
|
Rửa sạch mũi là cách bảo vệ
sức khỏe bản thân và
những người xung quanh
Nguồn: snoreeze.com |
Thời
tiết mùa hè nóng, bụi, môi trường ô nhiễm là nguy cơ gây ra các bệnh về
mũi, họng nếu không biết cách bảo vệ. Sử dụng khăn che mặt có thể hạn
chế được tác hại của môi trường đến cơ thể nhưng chỉ được một phần,
phần lớn là sử dụng các biện pháp khác, trong đó rửa mũi được coi là
hình thức đơn giản, hiệu quả.
Không
khí trong môi trường ta sống thường có tác nhân gây bệnh từ ít đến
nhiều. Tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể qua đường mũi như: khí độc
thường gặp là khói thuốc lá, thuốc lào; khói hương; hơi than tổ ong,
khí thải của động cơ đốt trong, lò cao, lò đốt rác, các hóa chất bay
hơi; benzen, toluen, xăng pha chì, hơi thủy ngân, hơi diêm sinh...; bụi
(đất, đá, amiăng (tác nhân gây ung thư phổi), chì, ximăng, bông, len;
phấn hoa (gây viêm mũi dị ứng); vi khuẩn, virut, vi nấm... Hốc mũi là
nơi chứa đựng nhiều nhất. Người làm việc trong môi trường ô nhiễm
thường dùng mặt nạ hoặc khẩu trang để bảo vệ mũi. Khẩu trang thực ra
chỉ hạn chế được một phần; đó là chưa kể nhiều khi phải đeo khẩu trang
cả buổi mới thay. Do vậy, rửa sạch mũi là cách để bảo vệ sức khỏe bản
thân và những người xung quanh.
Khi nào cần dùng nước rửa mũi?
Để bảo vệ sức khỏe bản thân:
-
Buổi sáng: khi rửa mặt.
-
Buổi tối: trước khi ngủ.
-
Khi thời tiết khí hậu khô hanh, cảm thấy khó chịu ở mũi.
-
Sau
khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm như: tham gia giao thông; làm việc
nơi nhiều khói bụi, hơi độc; làm việc nơi nhiều tác nhân gây bệnh (khám
bệnh, chăm sóc bệnh nhân; kiểm dịch động vật, giết mổ gia cầm, gia súc;
chăm sóc vật nuôi; phun thuốc bảo vệ thực vật, tẩy độc môi trường; sửa
chữa, tẩy rửa máy móc, xe cộ, động cơ đốt trong...)
-
Khi
có bệnh đường hô hấp: nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng, cảm cúm, viêm họng,
viêm amidan, viêm xoang, viêm thanh phế quản, viêm phổi, lao phổi...
Để bảo vệ sức khỏe cộng đồng:
Rửa
mũi trước khi rửa tay để làm nhiệm vụ: Phẫu thuật, tiêm chích, chăm sóc
bệnh nhân; Pha chế, chế biến đóng gói thuốc hoặc thực phẩm trong khâu
sản phẩm hở. Chăm sóc trẻ nhỏ, nhằm tránh truyền virut, vi khuẩn, vi
nấm có trong hốc mũi mình cho các đối tượng trên.
Cách rửa mũi cho sạch
Người
ta thường nói: Rửa mặt, rửa mũi cho sạch, nhưng thực tế chỉ mới rửa
sạch mặt và phần ngoài của mũi, còn bên trong hốc mũi thì chưa sạch, vì
khăn rửa mặt chỉ tiếp xúc được với vành ngoài của mũi (thế mà nhiều khi
đã thấy vàng khè hoặc đen xì).
Muốn
rửa sạch hốc mũi phía trong, phải cúi nghiêng đầu, xịt nước rửa mũi vào
từng hốc mũi, dùng 2 ngón tay bóp day 2 cánh mũi cho nước chảy ra. Làm
như vậy 2-3 lần mới rửa sạch được niêm mạc trong hốc mũi. Khi dùng bình
xịt rửa mũi cho trẻ sơ sinh 2 tuần tuổi đến trẻ 2 tuổi nên xịt nhẹ (có
thể dùng thuốc nhỏ mắt natri clorid nhỏ mỗi hốc mũi 2-3 giọt rồi
nghiêng đầu trẻ cho nước chảy ra, dùng khăn hoặc giấy mềm sạch lau khô
cho bé). Trẻ trên 5 tuổi nên hướng dẫn cho bé tự làm có kiểm tra hướng
dẫn là được.
Sau
khi dùng bình xịt rửa mũi cần rửa sạch vòi phun của bình rồi mới quay
vòi của bình về vị trí bảo vệ hoặc đậy kín bình. Tuy nhiên, không nên
lạm dụng biện pháp rửa mũi này vì sẽ làm ảnh hưởng đến niêm mạc mũi và
gây nên những bệnh lý khác.
Sử dụng loại nước rửa mũi nào?
Tiêu chuẩn nước rửa mũi: Nước rửa mũi phải đạt tiêu chuẩn vô khuẩn và đẳng trương với huyết tương (dung dịch NaCl 0,9%), còn gọi là nước muối sinh lý.
Các loại nước rửa mũi:
Trên thị trường có 2 loại nước rửa mũi là dung dịch NaCl 0,9% và nước
biển tự nhiên đã khử bớt NaCl để đạt tiêu chuẩn 0,9% (nước biển tự
nhiên có hàm lượng NaCl cao hơn 0,9% không dùng làm nước rửa mũi). Các
loại này được chứa trong bình xịt có đầu phun tia nhỏ hoặc phun sương
để tạo hạt nhỏ đi sâu vào hốc mũi.
Tác dụng của nước rửa mũi:
Dung dịch NaCl 0,9% có tác dụng co niêm mạc nhẹ, co mạch nhẹ, sát khuẩn
nhẹ. Nhờ đẳng trương với huyết tương, nước muối sinh lý giúp cho tái
tạo tế bào niêm mạc mũi, làm cho việc thở bằng mũi được dễ dàng; giúp
làm sạch dịch nhầy đóng nghẹt trong mũi. Dung dịch NaCl đẳng trương
không độc hại mà còn có tác dụng chống khô mũi, nghẹt mũi, hỗ trợ tích
cực cho việc điều trị nghẹt mũi và viêm mũi dị ứng, an toàn và hiệu quả.
Tự pha chế nước rửa mũi:
Lấy 100g muối ăn loại tinh khiết (hàm lượng NaCl khoảng 85 đến 90%) cho
nước sạch đã đun sôi vừa đủ 1.000ml rồi đun sôi lại, ta có dung dịch
muối mẹ 9% NaCl. Lấy 100ml dung dịch muối mẹ cho nước sạch đã đun sôi
vừa đủ 1.000ml rồi đun sôi lại 10 phút, ta sẽ có nước muối sinh lý làm
nước rửa mũi (rửa mắt, rửa vết thương).
(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)