Giãn tĩnh mạch chân:
Bệnh thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi

Phù chân, rối loạn dinh dưỡng trên
da, loét lâu lành là những biến chứng của bệnh giãn
tĩnh mạch chân.(Ảnh:H.Cát)
Bệnh nhân Nguyễn Thị D., 60 tuổi, ở Bình Thuận đã
từng sinh nở 8 lần. Nhiều năm rồi, bệnh nhân thường
bị vọt bẻ, mỏi chân về ban đêm. Tuy nhiên, trong
suốt một thời gian dài, bà D. chỉ uống thuốc giảm
đau, rồi đi khám ở khoa thần kinh vì tưởng mình
viêm thần kinh tọa hay đau khớp.
Hay chị Trần Thị Thu H., sinh năm
1961, ngụ tại Nha Trang - Khánh Hòa, làm nghề buôn
bán, bị mỏi chân đến độ, ngồi lên đứng xuống rất
khó khăn. Mỗi lần đứng lên, chân rất yếu. Căn bệnh
này đã có từ 3-4 năm nay. Trong tiền sử, chị H.
đã từng sử dụng thuốc ngừa thai trong một khoảng
thời gian rất dài, 6 năm.
Cho đến khi hai bệnh nhân này đến
khám tại khoa Mạch máu - BV ĐH Y Dược TP.HCM và
làm siêu âm tĩnh mạch. Kết qủa cho thấy: Ở cả hai
bệnh nhân, đoạn tĩnh mạch ở chân bị giãn, và các
tĩnh mạch nuôi bị giảm hay thậm chí mất chức năng.
Theo PGS. TS BS. Nguyễn Hoài Nam,
BS Chuyên khoa II về Phẫu thuật Lồng ngực và Tim
mạch - BV ĐH Y Dược TP.HCM, trên thực tế bệnh cũng
rất thường gặp nhưng chưa được sự chú ý của cả thầy
thuốc và bệnh nhân. Bệnh do hệ thống tĩnh mạch dưới
da bị giãn, các van tĩnh mạch bị giảm chức năng.
Bệnh nhân thường bị ứ máu trong lòng
tĩnh mạch. Tình trạng này sẽ khiến cho chân bị sưng
lên. Hơn thế nữa máu ứ lâu dần hình thành các cục
máu đông trong lòng tĩnh mạch. Bệnh nhân bị giãn
tĩnh mạch thường bị đối xứng hai bên.
"Điều trị không tốt, các cục
máu đông có thể trôi theo dòng máu về tim, và gây
thuyên tắc động mạch phổi, có thể gây tử vong cho
bệnh nhân," BS Hoài Nam cho biết.
Ước tính, trong năm 2006, tại phòng
khám Mạch máu của BV ĐH Y Dược TP.HCM, hơn 7.000
bệnh nhân đến khám vì bệnh giãn tĩnh mạch chi dưới.
Đa số là phụ nữ ở lứa tuổi 40 - 50. Căn bệnh này
liên quan mật thiết đến vấn đề mang thai, sinh đẻ,
sử dụng thuốc ngừa thai và đặc biệt là đứng nhiều
khi làm các công việc nội trợ.
Các triệu chứng thường gặp nhất trong
giai đoạn đầu của bệnh giãn tĩnh mạch chi dưới là
phù hai chi dưới đi kèm với cảm giác nặng, chuột
rút về ban đêm, triệu chứng này sẽ bớt khi bệnh
nhân kê chân cao buổi tối khi đi ngủ.
Về sau các triệu chứng nặng dần và
xuất hiện các mảng rối loạn dinh dưỡng trên da và
các tĩnh mạch giãn dần, nổi ngoằn nghoèo, có thể
có những đợt viêm tắc tĩnh mạch với các triệu chứng
nhiễm trùng toàn thân như sốt cao, môi khô lưỡi
dơ và tại chỗ tĩnh mạch bị viêm đỏ, bên trong lòng
xuất hiện những cục thuyên tắc cứng...
Theo BS. Hoài Nam, một thực tế đáng
buồn là phần lớn bệnh nhân đến với thầy thuốc khi
bệnh đã ở trong giai đoạn trễ. Nhiều trường hợp
đã có biến chứng loét dinh dưỡng, chảy máu, viêm
tắc tĩnh mạch... Chi phí điều trị sẽ tăng lên từ
4-5 lần đối với những bệnh nhân đến trễ.
Trong khi đó, ở giai đoạn đầu, điều
trị nội khoa ít tốn kém. Ước tính một đợt điều trị
kéo dài 6 tháng, mỗi ngày tiêu tốn từ 20.000 - 30.000
đồng.
Hơn thế nữa, phòng bệnh giãn tĩnh
mạch rất đơn giản, như tránh béo phì, tránh đứng
lâu, tránh táo bón và làm tăng sức bền của thành
mạch máu bằng tập thể dục, ăn các thức ăn giàu vitamin
nhiều chất xơ...
(Hương Cát)